26.02.2019 10:56 Doç. Dr. Mürteza Hasanoğlu A- A+

Vahşetin 27. Yılında İnsanlığa Karşı Suçlar ve Hocalı Soykırımı

Vahşetin 27. Yılında İnsanlığa Karşı Suçlar ve Hocalı Soykırımı

İnsanlığa Karşı İşlenen Suçlar Açısından, Hocalı Soykırımı

Doç.Dr. Murteza HASANOĞLU

İnsanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan Hocalı Katliamı’nı anma günü Azerbaycan'da yine hüzünlü geçiyor. 27 yıl önce dünya, insanlık tarihinin en korkunç katliamlarından birine uyandı. Takvimler 26 Şubat 1992’yi gösteriyordu. Tarihe kara bir leke olarak geçen katliam, Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında meydana geldi. Hocalı Katliamı, modern çağın en büyük katliamlarından biridir.

Ermeniler tarafından işgal edilen Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesinin Hocalı şehrinde gerçekleştirilen katliamın acısı 27 yıldır dinmiyor. Karabağ savaşının en önemli dönüm noktası Hocalı katliamıdır. Hocalı’da yaşanan vahşet bir soykırımdır. Aradan 27 yıl geçmesine ve birçok insan tarafından dün gibi yaşanmış olan vahşet, unutulmadı. 

Hocalı Katliamı Azerbaycan halkına soy ve inanç karşıtı yapılmış en vahşi katliamlardan biridir. Hocalı Katliamı, kara bir bulut gibi tüm insanlığı gölgeleyen mezalimin üzerinden 27 yıl geçti. Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı sırasında 1992 yılının 25 Şubatı 26 Şubata bağlayan gecede Azerbaycanın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kentinde Azerbaycanlı sivillerin, Ermeniler tarafından katliamı olayıdır. Soğuk Savaş`ın ardından dünyada yeni bir uluslararası düzen ortaya çıkmıştır.

Hocalı’da yapılan katliam, Rus 366. Motorize Piyade Alayının desteğindeki Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu katliam, Ermenilerin Dağlık Karabağ`ın işgalinden bu yana cereyan eden en kapsamlı sivil kırım olarak tarihe geçmiştir. Saldırıda ölenler hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti resmî kaynaklarının bildirdiği rakam 106`sı kadın, 83`ü çocuk olmak üzere toplam 613 kişi olmakla birlikte, katledilen toplam Azerbaycanlı sayısının bin 300 kişi olduğu tahmin ediliyor.

Dağlık Karabağ bölgesinin en önemli tepelerinden birisinde olan Hocalı köyü stratejik olarak Ermenistan Silahlı Kuvvetleri için askerî bir hedef niteliğinde idi. Hocalı Dağlık Karabağ bölgesi`nin merkez şehri olan Hankendi’nden 10 km. uzaklıktadır. Karabağ`daki tek hava alanının burada olması ve demiryolunun da buradan geçmesi nedenleriyle kent, stratejik öneme sahipti.

Azerbaycan Parlamentosu 1994`te Hocalı`da yaşanan katliamı "soykırım" olarak kabul etti. İnsan Hakları İzleme Örgütü olayı Dağlık Karabağ anlaşmazlığı içerisinde yapılan en büyük katliam olarak nitelemiştir. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyeleri, Arnavutluk, Azerbaycan, Birleşik Krallık ve Türkiye, Bulgaristan, Lüksemburg, Makedonya, Norveç tarafından yayımlanan 324 nolu Avrupa Konseyi bildirgesinde; Ermeniler tüm Hocalıları katlettiler ve tüm şehri harap ettiler ifadesi geçmiştir. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Hocalı Katliamı'nı Dağlık Karabağ'ın işgalinden bu yana gerçekleşen en kapsamlı sivil katliamı olarak nitelendirmiştir.

Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’da yaptıkları, Uluslararası hukuk, BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi kurallarına göre suçtur. Pek çok savaş hikâyesi tarih kitaplarından okuduk ve işittik. Ama Hocalı`daki gibi bir vahşet tarihte görülmedi. 26 Şubat 1992 günü yaşanan bu katliamın emrini veren ve `Hocalı Katliamı` baş sorumlusu olan yaptığı terör faaliyetlerinin oranı nispetinde terfi eden Taşnaksutyun örgütü liderlerinden Robert Koçaryan, önce başbakan daha sonrada Ermenistan Devlet Başkanı oldu. Hâlâ da Hocalı katliamının sorumluları Ermenistan’da üst düzey yönetimde bulunuyorlar. Ermenistan’ın Ermeni terör örgütlerinin müşterek amacı; her fırsattan yararlanarak Türkiye`yi ve Azerbaycan’ı istikrarsızlığa sürüklemek ve sözde "Bağımsız Büyük Ermenistan"ı kurmaktı. Hocalı katliamı Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesinin 2.maddesi ile uyum göstermektedir. Dolayısıyla bu katliamdan sorumlu olanlar bu sözleşmeye göre yargılanmalılar. BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 2, 3, 5, 9 ve 17. maddelerinin ihlal edildiği Hocalı Katliamı'ndan ötürü kimse yargılanmadı.

Uluslararası alanda İslam İşbirliği Teşkilatı, 13 ülke ve ABD'deki 19 eyalet bu insanlık suçunu soykırımı olarak tanımıştır.Türkiye’nin dış politikasında Kafkasya bölgesinin stratejik önemi son derece yüksektir. Türkiye Azerbaycan’la aynı kökeni, kültürü, dili, dini ve tarihi paylaşıyor. Eğer, Ermenistan Türkiye ile sınırların açılması ve işbirliği yapmak istiyorsa, önce Hocalı’da yaptıklarının hesabını vermeli, işgal ettiği Azerbaycan topraklarından şartsız çekilmeli, ‘Büyük Ermenistan’ kurmak hayaliyle Türkiye’den toprak talebinden vazgeçerek, Türkiye’nin toprak bütünlüğünü tanıması ve Türkiye’ye karşı asılsız sözde soykırım iddialarından vazgeçmelidir.

Uluslararası toplumu, Azerbaycanın bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü somut adımlarla desteklemeye davet ediyoruz. Bugün halen Azerbaycan topraklarının beşte biri Ermenistan’ın işgali altındadır. Bir milyondan fazla Azerbaycanlı kendi ülkesinde mülteci olarak yaşamaktadır. Son dönem insanlık tarihinin en utanç verici hadiselerinden biri olan bu katliamda hayatını kaybeden aziz şehitlerimize Allah’tan rahmet, yakınlarına ve tüm Azerbaycan halkına sabr-ı cemil diliyorum.